Yapay zek\u00e2 alan\u0131ndaki geli\u015fmeler art\u0131k yaln\u0131zca teknoloji sayfalar\u0131n\u0131n konusu de\u011fil, ekonominin kalbinde ya\u015fan\u0131yor. OpenAI\u2019\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde bir sohbet arac\u0131ndan k\u00fcresel bir bilgi altyap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, son olarak arama motoru alan\u0131nda Google\u2019a rakip hale gelmesi, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Fakat de\u011fi\u015fim yaln\u0131zca yapay zek\u00e2 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil.
Birbirine ba\u011fl\u0131 teknolojiler \u2014kuantum bili\u015fim, robotik, biyoteknoloji, nanoteknoloji ve enerji \u00fcretimindeki s\u0131\u00e7ramalar\u2014 birbirini besleyen bir a\u011f olu\u015fturuyor. Bu a\u011f, ekonominin \u201cdo\u011fal\u201d i\u015fleyi\u015fine dair y\u00fczy\u0131llard\u0131r ge\u00e7erli sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z varsay\u0131mlar\u0131 birer birer ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu k\u00f6\u015fede bug\u00fcne kadar genellikle rekabet hukuku alan\u0131ndaki g\u00fcncel \u00f6rnekler \u00fczerinde durduk. \u015eimdi y\u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc biraz gelece\u011fe \u00e7evirelim; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck teknolojik dalga yaln\u0131zca rekabet hukukunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 de\u011fil, ekonomiyi anlamland\u0131rma bi\u00e7imimizi<\/strong> de k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere.<\/p>\n\n\n\n Piyasa Art\u0131k Ke\u015ffetmiyor, Tahmin Ediyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n Klasik ekonomi, piyasay\u0131 bir \u201cke\u015fif mekanizmas\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fcr: T\u00fcketicinin ne istedi\u011fini, \u00fcreticinin ne kadar verimli oldu\u011funu fiyat sinyalleri yoluyla \u00f6\u011freniriz. Hayek\u2019in \u201cfiyat teorisi\u201d klasik ekonominin temel unsurlar\u0131ndan biridir. Fakat yapay zek\u00e2 bu s\u00fcreci tersine \u00e7evirdi. Art\u0131k \u015firketler neyin talep g\u00f6rece\u011fini beklemek yerine \u00f6nceden tahmin ediyor<\/strong>, hatta kimi zaman talebi kendileri \u015fekillendiriyor<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Amazon\u2019un, sipari\u015f verilmeden \u00f6nce \u00fcr\u00fcn\u00fc yola \u00e7\u0131karan tahminsel lojistik sistemi veya Disney\u2019in, izleyicinin y\u00fcz kaslar\u0131n\u0131 analiz ederek filmin hangi sahnesinde s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en algoritmalar\u0131\u2026Bunlar, piyasan\u0131n \u201cke\u015fif\u201d i\u015flevini devralan \u00f6rnekler. Art\u0131k insan davran\u0131\u015f\u0131 d\u0131\u015fsal bir veri de\u011fil, sistemin i\u00e7sel bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu geli\u015fme ekonominin birinci temel dire\u011fini \u2014bilginin piyasada serbest\u00e7e dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131n\u0131\u2014 y\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilgi art\u0131k fiyatlardan de\u011fil, sens\u00f6rlerden, algoritmalardan, y\u00fcz ifadelerinden toplan\u0131yor. Fiyat sinyali, anlam\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitiriyor.<\/p>\n\n\n\n Davran\u0131\u015ftan Koda: Yeni G\u00fcd\u00fc Mekanizmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Di\u011fer d\u00fczenleme alanlar\u0131 gibi rekabet hukuku da, bug\u00fcne kadar firmalar\u0131n \u201cdavran\u0131\u015flar\u0131n\u0131\u201d izleyerek d\u00fczen kurdu. Bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn piyasadaki niyetini, fiyatlama veya anla\u015fma bi\u00e7iminden \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Ancak yapay zek\u00e2 \u00e7a\u011f\u0131nda davran\u0131\u015f de\u011fil, kod<\/strong> belirleyici hale geliyor. Bir algoritman\u0131n amac\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131ml\u0131: \u201cK\u00e2r\u0131 maksimize et\u201d, \u201cmaliyeti minimize et\u201d, \u201cverimi art\u0131r.\u201d Niyet, art\u0131k yaz\u0131l\u0131m\u0131n sat\u0131rlar\u0131nda sakl\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu durumda hukukun sorusu de\u011fi\u015fiyor: \u201cNe yapt\u0131?\u201d de\u011fil, \u201cNe i\u00e7in programland\u0131?\u201d sorusu \u00f6nem kazan\u0131yor. Yani hukukunun oda\u011f\u0131, d\u0131\u015far\u0131daki davran\u0131\u015ftan i\u00e7erideki hedef fonksiyonuna<\/strong> kay\u0131yor. Yine de bu fonksiyonlar\u0131n nas\u0131l sonu\u00e7lar \u00fcretti\u011fini \u00e7o\u011fu zaman ne m\u00fchendisler ne de d\u00fczenleyiciler tam olarak \u00f6ng\u00f6rebiliyor. B\u00f6ylece hukukun \u00fczerine kurulu oldu\u011fu ikinci direk \u2014g\u00fcd\u00fclerle y\u00f6nlendirilen insan davran\u0131\u015f\u0131\u2014 de yerinden oynuyor.<\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fckl\u00fck, Ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k ve Denetim Krizi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu teknolojik dalgan\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 sonucu, \u00f6l\u00e7ek ekonomisinin neredeyse fiziksel bir zorunluluk haline gelmesi. Yapay zek\u00e2, robotik \u00fcretim ve ekonomik de\u011ferin \u201catomlardan bite\u201d<\/strong> kay\u0131\u015f\u0131 bu etkiyi adeta turbo\u015farj ediyor. Ortaya \u00e7\u0131kan tablo, \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve belki de durdurulamaz bir bi\u00e7imde tekelci mega-\u015firketlere y\u00f6nelen\u201d bir ekonomi.<\/p>\n\n\n\n Yapay zek\u00e2 ve otomasyon sistemlerinin sabit maliyetleri devasa, ancak ek bir m\u00fc\u015fteri ya da \u00fcr\u00fcn i\u00e7in marjinal maliyetleri s\u0131f\u0131ra yak\u0131n. Bu yap\u0131, \u201cdev firmalar\u201d\u0131 sadece avantajl\u0131 de\u011fil, zorunlu<\/strong> hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n \u00dcstelik bu devler o kadar verimli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ki, onlar\u0131 b\u00f6lmek siyasi a\u00e7\u0131dan da savunulamaz hale geliyor.<\/em><\/strong> Kamuoyu, \u201cdaha k\u00fc\u00e7\u00fck ama daha pahal\u0131\u201d se\u00e7eneklerdense, \u201ctek ama s\u00fcper verimli\u201d bir sistemi tercih ediyor. B\u00f6ylece rekabeti koruma g\u00f6revi olan kamu otoritesi, toplumsal fayda beklentisiyle verimlilik tekeline<\/strong> teslim oluyor.<\/p>\n\n\n\n Bu noktada art\u0131k d\u00fczenlemenin konusu da de\u011fi\u015fiyor: fiyatlar de\u011fil, algoritmalar denetlenecek. Yeni d\u00fczenleyici mant\u0131k, \u201crekabetin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131\u201d de\u011fil, \u201csonu\u00e7lar\u0131 \u00fcreten kodun amac\u0131n\u0131\u201d tan\u0131mlamaya y\u00f6neliyor. Kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, gelece\u011fin reg\u00fclasyon modelini \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: Devlet, algoritmaya \u015fu hedefi yazacak \u201cToplumsal refah\u0131 maksimize et; kazanc\u0131n \u015fu oran\u0131 t\u00fcketiciye, \u015fu oran\u0131 \u00e7al\u0131\u015fana, \u015fu oran\u0131 sermayeye gitsin.\u201d Yani rekabetin sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu denge<\/strong>, do\u011frudan yaz\u0131l\u0131ma kodlanacak.<\/p>\n\n\n\n Rekabetin \u00d6tesi: Ak\u0131l \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n E\u015fi\u011finde<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ekonominin bu yeni evresinde sorun yaln\u0131zca piyasan\u0131n tekelle\u015fmesi de\u011fil, denetimin insandan uzakla\u015fmas\u0131<\/strong>. Zira bu sistemleri anlayacak, izleyecek ve gerekti\u011finde durdurabilecek olan da yine yapay zek\u00e2 olacak. Bu, hukukun \u00f6znesi olan insan\u0131n otoritesini sorgulatan yeni bir d\u00f6nemin habercisi.<\/p>\n\n\n\n Ve tam bu noktada, belki de bu \u00e7a\u011f\u0131n en sars\u0131c\u0131 c\u00fcmlesi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor: Teknoloji izin istemiyor; beklemiyor, durmuyor. Toplum, hukuk ve politika h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015f\u0131rken, kod \u00e7oktan yaz\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n\n\n\n \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda rekabet hukukunu da dahil t\u00fcm alanlar\u0131 korumaktan \u00e7ok, onu yeniden tasarlamam\u0131z<\/strong> gerekecek.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacak olan \u015fey, fiyat\u0131n adaleti de\u011fil; algoritman\u0131n adaleti<\/strong> olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yapay zek\u00e2 alan\u0131ndaki geli\u015fmeler art\u0131k yaln\u0131zca teknoloji sayfalar\u0131n\u0131n konusu de\u011fil, ekonominin kalbinde ya\u015fan\u0131yor. OpenAI\u2019\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde bir sohbet arac\u0131ndan k\u00fcresel bir bilgi altyap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, son olarak arama motoru alan\u0131nda Google\u2019a rakip hale gelmesi, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Fakat de\u011fi\u015fim yaln\u0131zca yapay zek\u00e2 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil.Birbirine ba\u011fl\u0131 teknolojiler \u2014kuantum bili\u015fim, robotik, biyoteknoloji, nanoteknoloji […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1686,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-514","post","type-post","status-publish","format-video","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","post_format-post-format-video"],"aioseo_notices":[],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",1024,1024,false],"landscape":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",1024,1024,false],"portraits":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",1024,1024,false],"thumbnail":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1-300x300.png",300,300,true],"large":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",640,640,false],"1536x1536":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",1024,1024,false],"2048x2048":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1.png",1024,1024,false],"post-thumbnail":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1-803x490.png",803,490,true],"posty-box-slider-small":["https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Atomlardan-Bite-Iznimizi-Sormadan-Gelen-Gelecek-1-96x96.png",96,96,true]},"rttpg_author":{"display_name":"test test","author_link":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/author\/ois\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"Blog<\/a>","rttpg_excerpt":"Yapay zek\u00e2 alan\u0131ndaki geli\u015fmeler art\u0131k yaln\u0131zca teknoloji sayfalar\u0131n\u0131n konusu de\u011fil, ekonominin kalbinde ya\u015fan\u0131yor. OpenAI\u2019\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde bir sohbet arac\u0131ndan k\u00fcresel bir bilgi altyap\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, son olarak arama motoru alan\u0131nda Google\u2019a rakip hale gelmesi, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Fakat de\u011fi\u015fim yaln\u0131zca yapay zek\u00e2 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil.Birbirine ba\u011fl\u0131 teknolojiler \u2014kuantum bili\u015fim, robotik, biyoteknoloji, nanoteknoloji…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=514"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1540,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/514\/revisions\/1540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bendensorulur.com\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}